DPF — Diesel Particulate Filter დიზელის ავტომობილის გამონაბოლქვის შემდგომი დამუშავების სისტემის ნაწილია. მისი დანიშნულებაა გამონაბოლქვში არსებული მყარი ნაწილაკების დაჭერა მანამდე, სანამ ისინი ატმოსფეროში მოხვდება. ხშირად ტექნიკურ აღწერაშიც DPF პირდაპირ აღწერილია როგორც ფილტრი, რომელიც გამონაბოლქვის ნაწილაკებს აკავებს და პერიოდულად საჭიროებს დაგროვილი ჭვარტლისგან გაწმენდას.
რას აგროვებს DPF?
ძრავის მუშაობისას ფილტრში თანდათან გროვდება soot — ჭვარტლი. მისი რაოდენობის ზრდასთან ერთად იზრდება ფილტრის გავლით გაზების მოძრაობის წინააღმდეგობაც.
ამიტომ თანამედროვე ავტომობილი DPF-ის მდგომარეობას სხვადასხვა მონაცემით აკონტროლებს. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პარამეტრია ფილტრის წინ და შემდეგ წნევის სხვაობა. დიაგნოსტიკის მიხედვით, differential pressure sensor ზომავს ორ წერტილს შორის წნევის ვარდნას და ეს ინფორმაცია გამოიყენება ნაწილაკების ფილტრის დატვირთვისა და მუშაობის მონიტორინგისთვის.
რა არის რეგენერაცია?
DPF ჩვეულებრივი ერთჯერადი ფილტრი არ არის. სისტემას შეუძლია დაგროვილი ჭვარტლის ნაწილი პერიოდულად მოაშოროს რეგენერაციის საშუალებით.
არსებობს პასიური და აქტიური რეგენერაცია. პასიური რეგენერაციისას შესაბამის სამუშაო პირობებში გამონაბოლქვის ტემპერატურა ხელს უწყობს ჭვარტლის დაჟანგვას. აქტიური რეგენერაციისას ძრავის მართვის სისტემა ზრდის გამონაბოლქვის ტემპერატურას, რათა ფილტრში დაგროვილი ჭვარტლი დაიჟანგოს.
ჭვარტლი და ნაცარი ერთი და იგივე არ არის
ეს მნიშვნელოვანი განსხვავებაა.
Soot არის ჭვარტლი, რომლის რაოდენობის შემცირება რეგენერაციით შესაძლებელია.
Ash კი არ იწვის რეგენერაციის დროს და დროთა განმავლობაში ფილტრში გროვდება. მაგალითად, ავტომწარმოებლების ოფიციალური ტექნიკური ინფორმაცია პირდაპირ აღნიშნავს, რომ DPF-ში დროთა განმავლობაში დაგროვილი ნაცარი რეგენერაციის პროცესით არ იშლება და გარკვეულ ეტაპზე ფილტრს შეიძლება მოხსნა და ash cleaning დასჭირდეს. კონკრეტული მომსახურების ინტერვალი ავტომობილისა და ექსპლუატაციის პირობების მიხედვით განსხვავდება.
დასკვნა
DPF-ის მდგომარეობის შეფასება მხოლოდ დაფაზე ანთებული ინდიკატორით ან ერთი სკანერის პარამეტრით არ უნდა მოხდეს. საჭიროა სისტემის მონაცემების, წნევის, ტემპერატურების, შეცდომებისა და კონკრეტული ავტომობილის სამუშაო პირობების ერთობლივი შეფასება.